Chiều 28/9/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau tổ chức Hội nghị chuyên đề về phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn mới. Hội nghị nhằm thống nhất nhận thức về bản chất, vị trí, vai trò và lợi ích của kinh tế tập thể, hợp tác xã; làm rõ trách nhiệm của các cấp, các ngành cùng các chủ thể liên quan; đồng thời tiếp thu các gợi mở và kinh nghiệm thực tiễn để chuyển hóa thành những hành động cụ thể tại địa phương.

Ảnh: Quang cảnh hội nghị

Tham dự của đồng chí Lê Minh Hoan, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội; đồng chí Lê Văn Sử, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh. Hội nghị còn có sự tham dự của lãnh đạo Trường Chính sách công và Phát triển nông thôn, Trường Đại học Cần Thơ, Công ty Cổ phần Tập đoàn Thủy sản Minh Phú; cùng đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành; các doanh nghiệp, hợp tác xã, đảng ủy, ủy ban nhân dân 64 xã, phường.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh thành lập mới 22 hợp tác xã, nâng tổng số lên 437 hợp tác xã nông nghiệp với 17.686 thành viên, cùng 4 liên hiệp hợp tác xã và 851 tổ hợp tác. Công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho 561 lượt cán bộ, thành viên được đẩy mạnh. Các mô hình liên kết chuỗi giá trị theo ngành hàng chủ lực đạt kết quả nổi bật: ngành tôm duy trì hơn 48 chuỗi liên kết với diện tích đạt chuẩn quốc tế 38.169 ha; ngành cua hình thành các chuỗi tiêu thụ và sản phẩm OCOP gắn với Hợp tác xã Tài Thịnh Phát Farm; ngành lúa gạo tăng trưởng mạnh với 53.357 ha liên kết, bao tiêu hơn 320.000 tấn. Tiêu biểu là các mô hình tôm - rừng, tôm - lúa bền vững và hợp tác xã kiểu mới gắn với lúa phát thải thấp như hợp tác xã Vĩnh Cường hợp tác cùng Tập đoàn OLam, cùng dự án thí điểm 500 ha lúa chất lượng cao của Tập đoàn Lộc Trời tại xã Khánh Bình, hướng tới mục tiêu mở rộng 6.000 ha vào năm 2030, tạo nền tảng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững. Công tác kiểm tra, củng cố hoạt động được chú trọng, ngành nông nghiệp đã triển khai hướng dẫn cho 20/50 hợp tác xã nhằm hoàn thiện bộ máy và nâng cao năng lực tài chính. Đồng thời, tỉnh đã phối hợp xây dựng thí điểm 4 dự án liên kết sản xuất theo Nghị định 98/2018/NĐ-CP trên quy mô 140 ha, giúp nông dân tiếp cận khoa học kỹ thuật hiện đại. Việc đẩy mạnh các chuỗi liên kết tôm, cua và lúa gạo không chỉ giúp chuẩn hóa vùng nguyên liệu, nâng cao giá trị xuất khẩu mà còn thay đổi dần tập quán sản xuất nhỏ lẻ, manh mún của người dân sang tư duy kinh tế nông nghiệp hiệu quả hơn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, sự phát triển kinh tế tập thể và hợp tác xã nông nghiệp tại Cà Mau vẫn đối mặt với nhiều điểm nghẽn. Năng lực tài chính nội tại của phần lớn hợp tác xã còn yếu, vốn điều lệ thấp, thiếu vốn đối ứng để đầu tư hạ tầng bảo quản sau thu hoạch. Liên kết nội bộ và liên kết vùng còn lỏng lẻo, chưa hình thành được vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn. Năng lực quản trị của đội ngũ cán bộ điều hành còn hạn chế, thiếu kiến thức tài chính, quản trị kinh doanh và chuyển đổi số. Tính bền vững của chuỗi giá trị chưa cao, rủi ro “bẻ kèo”, thành viên tự ý bán ra ngoài khi giá biến động vẫn diễn ra, gây tổn hại lớn đến lòng tin. Ngoài ra, đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước cấp cơ sở còn thiếu kinh nghiệm chuyên sâu, dẫn đến lúng túng trong điều phối thực tế.

Ảnh: Đồng chí Lê Minh Hoan, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội phát biểu tại Hội nghị

Phát biểu tại Hội nghị, đồng chí Lê Minh Hoan, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: Yêu cầu chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Theo đồng chí, phát triển hợp tác xã không nên chạy theo số lượng mà cần chú trọng chất lượng, hiệu quả hoạt động và khả năng tham gia thực chất vào chuỗi giá trị. Đồng chí cho rằng cần nhìn nhận hợp tác xã không chỉ là tổ chức tập hợp nông dân mà còn là một chủ thể kinh tế có vai trò tổ chức sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu, kết nối thị trường và tạo ra giá trị gia tăng cho nông sản. Vì vậy, việc xây dựng thương hiệu của hợp tác xã gắn với vùng nguyên liệu là yếu tố quan trọng để từng bước hình thành thương hiệu cho sản phẩm đầu ra. Để hợp tác xã phát triển đúng hướng, đồng chí đề xuất thực hiện “khám sức khỏe” cho từng hợp tác xã, đánh giá cụ thể thực trạng hoạt động nhằm có cơ sở dữ liệu hỗ trợ phát triển.

Đề cập đến các giải pháp trọng tâm, đồng chí đề nghị tỉnh rà soát, phân loại các hợp tác xã để có giải pháp phù hợp với từng nhóm, đồng thời yêu cầu các sở, ngành chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo để đưa cơ chế, chính sách đến gần hơn với cơ sở. Cùng với đó, đồng chí chỉ rõ vai trò của Liên minh hợp tác xã tỉnh không chỉ dừng ở việc hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn mà còn phải hướng dẫn cách huy động các nguồn lực xã hội, thu hút đối tác cùng tham gia phát triển chuỗi giá trị. Dựa trên việc đặt kinh tế tập thể trong tổng thể phát triển các ngành hàng chủ lực, lấy chất lượng, hiệu quả, vùng nguyên liệu và năng lực quản trị làm trọng tâm, đồng chí kỳ vọng sẽ từng bước nâng cao vai trò của hợp tác xã để xây dựng nền nông nghiệp phát triển theo hướng chuyên nghiệp và bền vững.